Νέα

Από την 1η Ιανουαρίου 2017, το νέο οικογενειακό δίκαιο τέθηκε σε ισχύ στην Ελβετία. Έχει ως στόχο την καλύτερη προστασία των δικαιωμάτων των τέκνων, αλλά και ίσο καθεστώς μεταξύ έγγαμων και μη γονέων.

Υπάρχουν πολλές διατάξεις του νέου νόμου που αποδεικνύονται ύψιστης σημασίας όσον αφορά τις οικονομικές συνέπειες, και ειδικότερα  την υποχρέωση διατροφής των γονέων προς τα τέκνα.

Καταρχάς, η υποχρέωση διατροφής  με το νέο νόμο δεν υπόκειται πλέον σε παραγραφή: Ένα ενήλικο τέκνο  θα μπορούσε ακόμα να διεκδικήσει την επιστροφή όλων των ποσών που δεν έχουν καταβληθεί σ 'αυτό εντόκως  ακόμη και είκοσι ή τριάντα χρόνια αργότερα. Η διάταξη αυτή μπορεί να θεωρηθεί  ριζοσπαστική σε σύγκριση με το παλαιό καθεστώς, αλλά και σε σχέση  με ό, τι συμβαίνει σε άλλες χώρες στην Ευρώπη ή αλλού.

Επίσης, για λόγους της ισότητας μεταξύ των έγγαμων γονέων και εκείνων που συζούν με σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης ,ο γονέας-κηδεμόνας (έγγαμος ή μη) δεν θα αναλαμβάνει  περισσότερες  δαπάνες περίθαλψης: Αυτές θα ενσωματώνονται στη συνεισφορά διατροφής που θα καταβάλλεται απευθείας στο τέκνο χωρίς τη συμβολή του γονέα-κηδεμόνα.

Όσον αφορά το ελάχιστο εγγυημένο κόστος διαβίωσης του κηδεμόνα, αυτό καθορίζεται από το δικαστή ανεξάρτητα από το ποσό διατροφής  του τέκνου. Ωστόσο, αν η οικονομική κατάσταση του γονέα που υποχρεούται στην καταβολή της διατροφής του τέκνου μεταβληθεί, το τέκνο δικαιούται να απαιτήσει αναδρομικά μέχρι και 5 έτη  αναπροσαρμογή της εισφοράς την οποία δικαιούται.

Τέλος, μια άλλη σημαντική αλλαγή είναι ότι σε περίπτωση  διαζυγίου που μπορεί να επιφέρει σημαντικές υλικές επιπτώσεις για το τέκνο, το δικαστήριο που επιλαμβάνεται της υπόθεσης μπορεί να αρνηθεί πλέον την έκδοση διαζυγίου! Μπορεί να διατάξει την υποχρεωτική διαμεσολάβηση μεταξύ των συζύγων, ή ακόμη και να διορίσει κηδεμόνα  ώστε να καταλήξει στην προσφορότερη λύση, με σκοπό την καλύτερη προστασία των συμφερόντων του τέκνου.

Έτσι, ο νέος νόμος υπόσχεται, από τη μία πλευρά,  την εξασφάλιση μεγαλύτερης ισότητας μεταξύ των έγγαμων και άγαμων γονέων και, από την άλλη , να δημιουργήσει ένα πλαίσιο προστασίας που θα δίνει προτεραιότητα στα συμφέροντα του τέκνου. Ο νόμος αυτός περιορίζει σε μεγάλο βαθμό το περιθώριο πολλών  γονέων  να θέτουν τις δικές τους προτεραιότητες πάνω από εκείνες των τέκνων τους. Επιπλέον, αυτός ο νόμος απαιτεί επανεξέταση σύμφωνα με τις νέες διατάξεις των υποθέσεων για τις οποίες δεν είχε εκδοθεί απόφαση  το 2016. Παραμένει στην ευχέρεια της νομολογίας να ρυθμίσει τις  λεπτομέρειες  της εφαρμογής αυτού του νέου, σημαντικά πιο περιορισμένου από το ισχύον σήμερα στην Ελβετία, νομικού πλαισίου.

Το γραφείο μας μελέτησε τις λεπτομέρειες αυτού του νέου νομικού πλαισίου και ανέλυσε τις πιθανές συνέπειες των διατάξεών του και  είναι στη διάθεση σας για οποιαδήποτε διευκρίνιση ή εξέταση των πρακτικών εφαρμογών του.

Η Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας αποφάσισε προ ολίγων ημερών  να κατέβει σε έναν δικαστικό αγώνα κατά των αποφάσεων που ουσιαστικά εξοντώνουν όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες  μεταξύ αυτών και τους δικηγόρους. Οι δικηγόροι :

-Θα προσφύγουν στη  Δικαιοσύνη κατά του ασφαλιστικού νόμου προσβάλλοντάς τον  ως αντισυνταγματικό,

-Επειδή η τυχόν καταβολή ασφαλιστικών εισφορών χωρίς επιφύλαξη των ασφαλισμένων θα μπορούσε να εκληφθεί  ως σιωπηρή αποδοχή  της ασφαλιστικής οφειλής, θα κοινοποιούν δήλωση επιφύλαξης, προ της καταβολής, επί αποδείξει, στον ΕΦΚΑ .

Συγκεκριμένα η Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας, αποφάσισε να ασκηθεί από όλους τους Δικηγορικούς Συλλόγους της χώρας αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου Επικρατείας κατά των διοικητικών πράξεων που εκδόθηκαν κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του ασφαλιστικού νόμου. Με τις αιτήσεις ακυρώσεως θα προβληθεί η αντισυνταγματικότητα του ασφαλιστικού νόμου ν. 4387/2016, σε ό,τι αφορά την εισφοροδοτική επιβάρυνση των δικηγόρων. Στην σχετική ομάδα εργασίας που θα εκπονήσει το δικόγραφο της αιτήσεως ακυρώσεως συμμετέχουν ο Πρόεδρος της Ολομέλειας των Προέδρων των  Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας και Πρόεδρος του ΔΣΑ, Βασίλης Αλεξανδρής, η  Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Ιωαννίνων, Αναστασία Γιογλή, οι Καθηγητές Πανεπιστημίου και δικηγόροι, Φίλιππος Σπυρόπουλος, Ξενοφώντας Κοντιάδης,  Γιώργος Γεραπετρίτης, Πατρίνα Παπαρρηγόπουλου  καθώς και οι δικηγόροι Σωτήρης Αθανασίου, Αθηνά Πετρόγλου και Διονύσης Ρίζος.

Όπως αναφέρουν, επειδή η τυχόν καταβολή ασφαλιστικών εισφορών χωρίς επιφύλαξη των ασφαλισμένων θα μπορούσε να εκληφθεί  ως σιωπηρή αποδοχή  της ασφαλιστικής οφειλής, έχει καταρτιστεί σχέδιο δήλωσης επιφύλαξης, η οποία πρέπει να κοινοποιείται προ της καταβολής, επί αποδείξει, στον ΕΦΚΑ .

Το περιεχόμενο της δηλώσεως έχει ως εξής:

«Προς τον Ε.Φ.Κ.Α.

Ο κάτωθι υπογεγραμμένος, ασφαλισμένος στον ΕΦΚΑ, με ΑΜΚΑ …….…, δια της παρούσης δηλώνω ότι οι προκαταβολές ασφαλιστικών εισφορών, στις οποίες προβαίνω από 1.1.2017 και εφεξής, δια της παρακράτησης 20% επί των γραμματίων προείσπραξης των Δικηγορικών Συλλόγων, καθώς και οι μηνιαίες καταβολές ασφαλιστικών εισφορών, στις οποίες προβαίνω από 1.1.2017 και εφεξής, δυνάμει των ατομικών ειδοποιήσεων που μου κοινοποιούνται, γίνονται με τη ρητή επιφύλαξη ασκήσεως κάθε νομίμου δικαιώματός μου, και ιδίως της διοικητικής ή/και δικαστικής αμφισβήτησης και προσβολής όλων των σχετικών πράξεων, είτε προσωρινών, είτε οριστικών. Σε καμία περίπτωση η όποια καταβολή εκ μέρους μου, με οποιοδήποτε τρόπο και αν γίνεται, δεν συνιστά αναγνώριση χρέους ή αποδοχή των εκδοθεισών  πράξεων και οφειλών.

Τόπος, Ημερομηνία                                                                                                   

Ο Δηλών»

Πριν τη σύναψη δανειακής σύμβασης, το τραπεζικό ίδρυμα έχει υποχρέωση παροχής επαρκούς ενημερωτικού υλικού ώστε ο καταναλωτής να λάβει γνώση των όρων της σύμβασης και των υποχρεώσεων που αναλαμβάνει. Σε αντίθετη περίπτωση η δανειακή σύμβαση θα θεωρείται άτοκη και μη συνεπαγόμενη έξοδα, εφόσον πρόκειται για στοιχείο του οποίου η παράλειψη εμποδίζει τον καταναλωτή να κατανοήσει το περιεχόμενο της δέσμευσής του.

Αυτό έκρινε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την σημαντική απόφαση C-42/15 της 9^ης Νοεμβρίου 2016 μετά από προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το Πρωτοδικείο Dunajska Streda της Σλοβακίας. Η αίτηση υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της Home Credit Slovakia a.s και της Klàra Biroova σχετικά με αξίωση καταβολής χρηματικών ποσών τα οποία εξακολουθούσαν να οφείλονται στο πλαίσιο δανειακής σύμβασης που είχε χορηγήσει η τράπεζα στην  δανειολήπτρια η οποία και αδυνατούσε να τα καταβάλει.

Το σλοβάκικο Πρωτοδικείο έθεσε, μεταξύ άλλων, το προδικαστικό ερώτημα εάν η έλλειψη της πλειονότητας των στοιχείων της σύμβασης πιστώσεως που απαιτούνται από το άρθρο 10 παρ.2 της Οδηγίας 2008/48 συνεπάγεται ότι η χορηγηθείσα πίστωση θεωρείται άτοκη και μη συνεπαγόμενη έξοδα, οπότε ο δανειολήπτης οφείλει να εξοφλήσει στον δανειστή μόνο τα χρηματικά ποσά που του χορηγήθηκαν βάσει της συμβάσεως.

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την έκδοση της εν λόγω απόφασης, στηρίχθηκε στην ερμηνεία του άρθρου 10 παρ.2 της Οδηγίας 2008/48 το οποίο ορίζει ότι η σύμβαση πίστωσης πρέπει να προσδιορίζει κατά τρόπο σαφή και ευσύνοπτο τη διάρκεια της σύμβασης πίστωσης, το συνολικό ποσό της πίστωσης, το συνολικό ετήσιο πραγματικό επιτόκιο καθώς και το εφαρμοστέο επιτόκιο υπερημερίας όπως αυτό ισχύει κατά τη στιγμή σύναψης της δανειακής σύμβασης καθώς και τις ρυθμίσεις προσαρμογής του και, κατά περίπτωση, τα έξοδα για την αθέτηση καταβολής του. Παράλληλα, η δανειακή σύμβαση πρέπει να προσδιορίζει το δικαίωμα και τη διαδικασία πρόωρης εξόφλησης, τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται για την άσκηση του δικαιώματος καταγγελίας της σύμβασης καθώς και την ύπαρξη ή μη εξωδικαστικών διαδικασιών και μηχανισμών επανόρθωσης υπέρ του καταναλωτή.

Επομένως, σύμφωνα με την απόφαση του ΔΕΕ, αν η σύμβαση πίστωσης δεν αναφέρει όλα τα απαιτούμενα στοιχεία βάσει του άρθρου 10 παρ.2, τότε αυτή θα θεωρείται άτοκη και μη συνεπαγόμενη εξόδων για το δανειολήπτη εφόσον, ελλείψει των κρίσιμων αυτών στοιχείων, ο καταναλωτής δεν δύναται να αξιολογήσει πλήρως τη δέσμευση που συνεπάγεται η ανάληψη αυτής της υποχρέωσης.

Η απόφαση αυτή του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι κρίσιμη αφού θα αποτελέσει δεδικασμένο και για αποφάσεις  Ελληνικών δικαστηρίων που αφορούν δανειακές συμβάσεις με ελλειπείς ενημερωτικούς ή καταχρηστικούς όρους. Το γραφείο μας με την μακρόχρονη θετική πείρα του στα χρηματοπιστωτικά θέματα έχει ήδη αποτιμήσει την ιδιαίτερη βαρύτητα της απόφασης αυτής και μελετά την εφαρμογή της σε πλειάδα υποθέσεων καταχρηστικών όρων που έχουν επιβληθεί από τράπεζες στην Ελλάδα σε πολλούς δανειολήπτες.  

Όλες οι διακρατικές οικονομικές συμφωνίες θα πρέπει να σέβονται τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάτι που ισχύει βεβαίως και για τα μνημόνια που υπέγραψε η Ελλάδα με τους δανειστές της. Αυτό αποφάνθηκε το Δικαστήριο της Ε.Ε με την 102/2016 απόφαση επί των αιτήσεων αναίρεσης που κατέθεσαν ιδιώτες καταθέτες καθώς και μια Κυπριακή διαφημιστική εταιρία. Μετά την υπαγωγή της Κύπρου σε καθεστώς μνημονίου καθώς και των δύο συστημικών τραπεζών (Λαϊκής και Κύπρου) σε πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, μετά από απόφαση του Eurogroup, οι καταθέσεις ιδιωτών άνω των 100.000€ υπέστησαν σοβαρές απώλειες.

Το Γενικό Δικαστήριο της Ε.Ε είχε απορρίψει τις προσφυγές ακύρωσης της δήλωσης του Eurogroup με το σκεπτικό ότι η χρηματοοικονομική βοήθεια στην Κύπρο προερχόταν από τον ESM ο οποίος δεν είναι θεσμικό όργανο της Ε.Ε. Την απόφαση αυτή του Γενικού Δικαστηρίου επικύρωσε το ΔΕΕ απορρίπτοντας τις αιτήσεις αναίρεσης των καταθετών.

Ως προς το ζήτημα των αποζημιώσεων, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η υπογραφή του κυπριακού μνημονίου ανταποκρινόταν «στο σκοπό του γενικού συμφέροντος της Ε.Ε» και ειδικότερα «στη διασφάλιση της σταθερότητας του τραπεζικού ζητήματος της ευρωζώνης». Στην περίπτωση του κουρέματος των τραπεζικών καταθέσεων, το Δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό ότι τα μέτρα που ελήφθησαν «συνιστούν υπέρμετρη και απαράδεκτη παρέμβαση στην ουσία του δικαιώματος ιδιοκτησίας των καταθετών (βάσει του άρθρου 17 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων).

Παρολ’αυτά για πρώτη φορά αναφέρεται ρητά σε ευρωπαϊκή απόφαση ότι τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα (μεταξύ των οποίων και η Commission) δεσμεύονται από το Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων Ε.Ε, ακόμη κι όταν ενεργούν στο πλαίσιο μνημονιακών προγραμμάτων του ESM.

Με τη σημερινή απόφαση ανοίγει η πόρτα για άσκηση αγωγών αποζημίωσης ιδιωτών από χώρες που έχουν πληγεί από τα μέτρα λιτότητας όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία και η Κύπρος σε περίπτωση που θίγονται ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το γραφείο μας θεωρεί ότι η νομολογία αυτή θα μπορούσε να αποδειχθεί καταλυτικής σημασίας στην επερχόμενη εκδίκαση των υποθέσεων των Ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου τα οποία «κουρεύτηκαν» στο όνομα του δημοσίου συμφέροντος.