Επικοινωνήστε μαζί μας

Ιπποκράτους 4
106 79, Αθήνα
Ελλάδα

Τηλ: +30 210 3613379
Fax: +30 210 3612084

Επικοινωνία

Σύμβαση απλής εκτέλεσης εντολών και σύμβαση παροχής επενδυτικών συμβουλών

Στην τραπεζική σχέση μεταξύ του πελάτη και του παρόχου υπηρεσιών, τρεις τύποι νομικών σχέσεων μπορούν να προσδιοριστούν σύμφωνα με το ελβετικό και το ευρωπαϊκό δίκαιο: i) μόνο εκτέλεση, ii) επενδυτικές συμβουλές, iii) εντολή διαχείρισης.

Αυτό που τις διακρίνει είναι ο βαθμός εμπλοκής του παρόχου υπηρεσιών, αφενός, και ο βαθμός προστασίας που παρέχεται στον πελάτη, αφετέρου.

Μια σύμβαση μόνο εκτέλεσης, η οποία, όπως υποδηλώνει το όνομά της, συνίσταται στην αποκλειστική εκτέλεση των εντολών του πελάτη από τον πάροχο, δεν παρέχει ιδιαίτερη προστασία στον πελάτη. Πράγματι, ο ελβετικός νομοθέτης και, σε μικρότερο βαθμό, ο ευρωπαϊκός νομοθέτης θεωρούν ότι, προκειμένου να διατηρηθεί αυτό το είδος σχέσης απλό, φθηνό και γρήγορο, εναπόκειται στον ίδιο τον πελάτη να διασφαλίσει τα συμφέροντά του.

Από την άλλη πλευρά, σε πιο σύνθετες νομικές σχέσεις, όπως οι επενδυτικές συμβουλές και οι εντολές διαχείρισης, παρατηρείται ότι όσο μεγαλύτερη είναι η δραστηριότητα του παρόχου υπηρεσιών, τόσο μεγαλύτερος είναι ο βαθμός προστασίας του πελάτη.

Στη σύμβαση παροχής επενδυτικών συμβουλών, η απόφαση για την πραγματοποίηση ή μη μιας συναλλαγής λαμβάνεται από τον πελάτη, αλλά ο πάροχος μπορεί να κάνει προτάσεις και να επηρεάσει έτσι τον πελάτη.

Στην εντολή διαχείρισης, με εξουσιοδότηση από τον πελάτη, ο πάροχος υπηρεσιών αντικαθιστά τον πελάτη στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και στη σύναψη συναλλαγών.

Ενώ η διάκριση μεταξύ της εντολής διαχείρισης και άλλων τύπων τραπεζικών σχέσεων είναι σαφής, οι διαφορές μεταξύ της σύμβασης εκτέλεσης και της σύμβασης παροχής επενδυτικών συμβουλών μπορεί να είναι πιο λεπτές.

Και στις δύο περιπτώσεις, η απόφαση για το ποιες εργασίες θα πραγματοποιηθούν εναπόκειται στον πελάτη. Εάν μια επιχείρηση πάει στραβά, τίθεται το ερώτημα ποιος είναι υπεύθυνος για τις συνέπειες.

Κατά τη σύμβαση εκτέλεσης μόνο, τουλάχιστον από την άποψη της ελβετικής νομολογίας, ο πάροχος υπηρεσιών δεν υποχρεούται να διασφαλίζει τη γενική διασφάλιση των συμφερόντων του πελάτη (BGer 4A_369/2015 της 25ης, αιτιολογική σκέψη 2.3), ούτε υποχρεούται να αναλάβει γενική υποχρέωση παροχής πληροφοριών, είτε σχετικά με τις εντολές που δίνει ο πελάτης, είτε σχετικά με την πιθανή εξέλιξη των επιλεγμένων επενδύσεων και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για τον περιορισμό των κινδύνων (BGE 133 III 97 αιτιολογική σκέψη 7.1.1, BGer 4A_336/2014, αιτιολογική σκέψη 4.2). Επίσης, δεν χρειάζεται να ελέγχει την καταλληλότητα της συναλλαγής που ζητά ο πελάτης ή την καταλληλότητά της σε σχέση με το χαρτοφυλάκιο του πελάτη στο σύνολό του.

Κατ' εξαίρεση, το Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο της Ελβετίας έχει αποδεχθεί την ύπαρξη υποχρέωσης προειδοποίησης εκ μέρους του παρόχου υπηρεσιών, ιδίως όταν ο πάροχος υπηρεσιών αντιλαμβάνεται ή όφειλε να αντιληφθεί ότι ο πελάτης δεν έχει εντοπίσει τον κίνδυνο που συνδέεται με την επένδυση που εξετάζει, ή στην περίπτωση ειδικής σχέσης εμπιστοσύνης που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο μακροχρόνιας επιχειρηματικής σχέσης μεταξύ του πελάτη και του παρόχου χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (BGer 4A_369/2015, αιτιολογική σκέψη 2.3).

Στη σύμβαση παροχής επενδυτικών συμβουλών, η ελβετική νομολογία επισημαίνει ότι οι υποχρεώσεις του παρόχου υπηρεσιών για ενημέρωση, συμβουλές και προειδοποίηση δεν ορίζονται γενικά, αλλά εξαρτώνται από το είδος της σύμβασης που συνάπτεται και τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, ιδίως τις γνώσεις και την εμπειρία του πελάτη (BGer 4A_336/2014, αιτιολογική σκέψη 4.2., BGer 4A_364/2013, αιτιολογική σκέψη 6.2). Ειδικότερα, όταν ο πάροχος προβαίνει σε σύσταση σχετικά με ένα συγκεκριμένο αξιόγραφο, πρέπει να γνωρίζει διάφορους παράγοντες, μεταξύ των οποίων η προσωπική οικονομική κατάσταση του πελάτη, ο βαθμός κινδύνου που είναι διατεθειμένος να αναλάβει ο πελάτης και κατά πόσον η συμβουλή που παρέχει αφορά επίσης την καταλληλότητα της προβλεπόμενης επένδυσης (BGE 133 III 97, παρ. 7.2- BGer 4A_444/2012, παρ. 3.2).

Συμπερασματικά, σε μια σύμβαση μόνο εκτέλεσης η υποχρέωση ενημέρωσης του παρόχου υπηρεσιών είναι η ασθενέστερη και, κατά κανόνα, ο ίδιος ο πελάτης ευθύνεται για τις συναλλαγές του. Αντίθετα, η σύμβαση παροχής επενδυτικών συμβουλών συνεπάγεται περισσότερες υποχρεώσεις για τον πάροχο υπηρεσιών και ο τελευταίος μπορεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να ευθύνεται για τη ζημία που υπέστη ο πελάτης.

Από την άποψη του δημόσιου δικαίου, ο ευρωπαίος και ο ελβετικός νομοθέτης υιοθέτησαν την οδηγία MiFID II και τον νόμο για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, αντίστοιχα, προκειμένου να εξασφαλίσουν μεγαλύτερη διαφάνεια στις αγορές και ενισχυμένη προστασία των καταναλωτών. Οι νόμοι αυτοί, οι οποίοι περιγράφουν λεπτομερώς τις υποχρεώσεις πληροφόρησης των παρόχων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, θα αποτελέσουν αντικείμενο μελλοντικού άρθρου.

Εκτός από την πολυετή πείρα μας σε χρηματοοικονομικά θέματα, η εταιρεία μας πέτυχε επίσης να επιτύχει την υψηλότερη αποζημίωση στον κόσμο για αξιώσεις κατά μεγάλου χρηματοπιστωτικού ιδρύματος των ΗΠΑ μετά την κατάρρευση της τράπεζας Lehman Brothers.