Επικοινωνήστε μαζί μας

Ιπποκράτους 4
106 79, Αθήνα
Ελλάδα

Τηλ: +30 210 3613379
Fax: +30 210 3612084

Επικοινωνία

ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΠΕΡΙ ΥΙΟΘΕΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ

Στην Ελβετία, η πρώτη αναθεώρηση του νόμου περί υιοθεσίας πραγματοποιήθηκε στη δεκαετία του 1970. Σήμερα, 40 χρόνια μετά, θεσπίζονται νέοι κανόνες σύμφωνα με τα σημερινά κοινωνικά δεδομένα

Στις 28 Νοεμβρίου 2017, το ομοσπονδιακό συμβούλιο ενέκρινε μια οδηγία σχετικά με την αναθεώρηση του νόμου περί υιοθεσίας. Η 1η Ιανουαρίου 2018 ορίστηκε ως η ημερομηνία έναρξης ισχύος αυτού του νέου δικαιώματος για την αλλαγή στο καθεστώς της υιοθεσίας.

Η αναθεώρηση αυτού του δικαιώματος καθιερώνει τη βούληση να τεθεί η ευημερία του παιδιού στο επίκεντρο της απόφασης έγκρισης της υιοθεσίας. Η αναθεώρηση αυτή λαμβάνει υπόψη τις οδηγίες του άρθρου 21 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού.

Ως αποτέλεσμα, οι διατάξεις του Αστικού Κώδικα άλλαξαν. Οι συνθήκες υιοθεσίας και οι κανόνες σχετικά με το απόρρητο της υιοθεσίας είναι πιο ελαστικοί.

Η κυριότερη αλλαγή σε αυτόν τον νόμο είναι η δυνατότητα των προσώπων που ζουν στα πλαίσια ενός σύμφωνου συμβίωσης να υιοθετήσουν το παιδί του συντρόφου τους (άρθρο 264γ ΤΚ) εφόσον πληρούν τους γενικούς όρους υιοθεσίας.

Η διευκόλυνση αυτή ενισχύεται από τη ελαστικοποίηση των προαναφερθέντων συνθηκών. Ειδικότερα, η ελάχιστη ηλικία των υιοθετών είναι λιγότερο περιοριστική, και η ηλικία τους μειώνεται απο τα 35 στα 28 χρόνια. Για τα έγγαμα ζευγάρια είναι πλέον δυνατή η υιοθέτηση από κοινού (άρθρο 264α της ΣΕ), υπό την προϋπόθεση ότι ζουν μαζί για τουλάχιστον 3 έτη (5 έτη βάσει του παλαιού νόμου).

Ωστόσο, απαγορεύεται η από κοινού υιοθέτηση παιδιών τρίτων για τα ζευγάρια και συντρόφους του ιδίου φύλου ή που βρίσκονται σε καθεστώς σύμφωνου συμβίωσης, και επιτρέπεται μόνο η υιοθεσία παιδιών υπό την προϋπόθεση ότι το ζευγάρι ζει μαζί για τουλάχιστον τρία έτη και είναι παντρεμένο (άρθρο 264Γ της ΣΕ).

Έτσι συνεχίζεται η παράδοξη κατάσταση για τους ομοφυλόφιλους, στην οποία έχουν το δικαίωμα να υιοθετήσει ένα παιδί για όσο διάστημα είναι χωρίς σύμφωνο, αλλά χάνουν το δικαίωμα αυτό, μόλις εισέρχονται σε ένα καθεστώς σύμφωνου συμβίωσης.

Η δεύτερη τροποποίηση αφορά το απόρρητο της υιοθεσίας. Υπάρχει πάντοτε το ζήτημα των ατομικών αναγκών των βιολογικών γονέων, τους υιοθέτες και για τα υιοθετημένα παιδιά. Τα συμφέροντα αυτών των ανθρώπων βρίσκονται σε σύγκρουση και πρέπει να αποφασιστεί εάν το συμφέρον των εμπλεκόμενων είναι στην διατήρηση του απορρήτου ή αν υπερισχύει η ανάγκη πληροφόρησης. Ενώ άλλες χώρες έχουν καθιερώσει μια διάφανη υιοθεσία εδώ και πολλά χρόνια, ένα σύστημα που επιτρέπει σε βιολογικούς και υιοθετούμενους γονείς να έχουν πληροφορίες σχετικά με το ένα το άλλο, μόνο η εμπιστευτική υιοθεσία ήταν δυνατή στην Ελβετία μέχρι στιγμής.

Βάσει του πρώην άρθρου 268c της ΣΕ, μόνο ο υιοθετών μπορούσε να λάβει πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα των βιολογικών γονέων. Σύμφωνα με το προηγούμενο άρθρο 268Γ του Κ.Κ., ένα υιοθετημένο παιδί θα μπορούσε, μόλις ενηλικιωθεί, να έχει ένα δικαίωμα να λάβει πληροφορίες για τους βιολογικούς γονείς του, ανεξάρτητα από το αν συμφωνούν ή όχι.

Ο Αστικός Κώδικας απαιτούσε μόνο να ενημερώνονται οι βιολογικοί γονείς προτού κοινοποιήσουν τα δεδομένα που ζητήθηκαν στο παιδί (άρθρο 268c παρ. 2 ΣΕ). Συμπεραίνουμε ότι ο ελβετικός νόμος παρείχε το απόλυτο δικαίωμα λήψης πληροφοριών από το υιοθετημένο παιδί αλλά όχι από τους βιολογικούς γονείς του ή πιθανά αδέλφια του.

Από τώρα και στο εξής, οι βιολογικοί γονείς μπορούν επίσης να αποκτήσουν τις πληροφορίες σχετικά με το παιδί τους που έχουν δοθεί στην υιοθεσία, αν αυτό συμφωνήσει σε αυτό αφού ενηλικιωθεί. Σε περίπτωση που το παιδί είναι ανήλικος, θα απαιτείται επίσης η συγκατάθεση των υιοθετών.

Έχει ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι ο αριθμός των υιοθετημένων παιδιών στην Ελβετία μειώνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας, ο αριθμός αυτός έχει μειωθεί κατά 4 φορές από το 1980. Σύμφωνα με αναλυτές, η μείωση αυτή συνδέεται με τη βελτίωση των συστημάτων προστασίας των παιδιών και της φροντίδας των παιδιών καθώς και την πρόληψη για τα εγκαταλελειμμένα παιδιά". Επιπλέον, το διεθνές σύστημα υιοθεσίας γίνεται πιο περίπλοκο εξαιτίας της επικύρωσης από την Ελβετία, το 2003, της Σύμβασης της Χάγης για την υιοθεσία. Έτσι, οι νέες διατάξεις υιοθεσίας είναι πιθανό να διευκολύνουν τις διαδικασίες υιοθεσίας και να αυξήσουν τον αριθμό των υιοθετών στην Ελβετία.